Trịnh Khâm Văn trở thành tay vợt Trung Quốc đầu tiên trong lịch sử China Open giành chức vô địch đơn nữ
Trước trận chung kết China Open ngày 11/10, Trịnh Khâm Văn từng căng thẳng đến mức nôn mửa liên tục. Vài giờ sau, trên sân Kim Cương, cô đánh bại Andreeva 7-5, 6-4, trở thành tay vợt Trung Quốc đầu tiên trong lịch sử China Open giành chức vô địch đơn nữ, đồng thời có được danh hiệu WTA 1000 đầu tiên trong sự nghiệp.
"Chỉ hai chữ xúc động thôi đã không đủ để diễn tả." Khi trả lời phỏng vấn đài CCTV sau chức vô địch, Trịnh Khâm Văn tiết lộ suốt tuần qua cô đã chịu áp lực rất lớn, trước chung kết cơ thể đã có phản ứng rõ rệt: "Tôi cực kỳ, cực kỳ căng thẳng, đến mức nôn mửa liên tục."
Thời khắc nguy hiểm và then chốt nhất của trận chung kết đến khi cô bị dẫn 4-5 ở set đầu, Trịnh Khâm Văn liên tiếp phải đối mặt ba set point. Cô thừa nhận khi đó đã chuẩn bị tinh thần đánh đủ ba set, bởi chính cô cũng không biết có cứu được game đấu ấy hay không.
Trịnh Khâm Văn thẳng thắn cho biết mình không nghĩ quá nhiều, chỉ giành lại từng điểm một: "Trái lại lúc đó tôi thi đấu rất tốt, tôi lại chủ động tấn công, chủ động đánh ra những cú ghi điểm trực tiếp. Cuối cùng cũng có một lần, ở những điểm then chốt, nhất là trong một trận đấu quan trọng, ông trời đã đứng về phía tôi."
Sau khi cứu cả ba set point, cục diện trận chung kết hoàn toàn thay đổi. "Hôm nay tôi đã trụ vững đến hơi thở cuối cùng, và ở những điểm then chốt tôi cũng nắm bắt rất tốt."
Trịnh Khâm Văn giành liền 11 điểm để thắng set đầu, sang set hai lại có cú break quan trọng ở nửa sau, và cuối cùng khép lại trận chung kết kéo dài 1 giờ 43 phút bằng một cú ace.
Chiến thắng này cũng để lại kỷ lục China Open mới cho quần vợt Trung Quốc. Sau khi đánh bại Mertens ở bán kết, Trịnh Khâm Văn đã trở thành tay vợt Trung Quốc đầu tiên vào chung kết đơn nữ China Open. Trước đó, các tay vợt Trung Quốc 7 lần dự bán kết đơn nữ China Open đều thất bại. Một ngày sau, cô đẩy kỷ lục ấy tiến thêm một bước lớn: đây là danh hiệu đơn WTA Tour thứ 6 trong sự nghiệp của Trịnh Khâm Văn, danh hiệu WTA 1000 đầu tiên, cũng là lần đầu cô vô địch trở lại kể từ giải Tokyo 2024. Chiến thắng trước Andreeva cũng là lần thứ 14 trong sự nghiệp cô đánh bại một tay vợt thuộc top 10 thế giới.
Thứ hạng thế giới của Trịnh Khâm Văn từng tụt xuống vị trí 160
Do ảnh hưởng của chấn thương và thời gian vắng mặt dài, trước khi China Open năm nay khởi tranh, Trịnh Khâm Văn chỉ xếp hạng 54 thế giới, năm nay có lúc tụt xuống hạng 160. Sau khi vô địch China Open và nhận 1.000 điểm, thứ hạng tạm thời của cô đã tăng lên vị trí 23, một lần nữa áp sát top 20 thế giới.
Từ vị trí 54 dự giải bằng suất đặc cách đến chức vô địch cuối cùng, những ngày qua không hề dễ dàng với Trịnh Khâm Văn. Trước chung kết, cô đã thi đấu 6 trận với tổng thời gian 13 giờ 33 phút, cộng thêm 1 giờ 43 phút của trận chung kết, tổng thời gian 7 trận tại China Open năm nay vào khoảng 15 giờ 16 phút.
Ngoài thử thách thể lực, áp lực cũng luôn như hình với bóng. Cô nhớ lại, trước đây khi đối mặt các giải Grand Slam và đông đảo khán giả Trung Quốc, cô từng bị áp lực ảnh hưởng đến trận đấu, nhưng giờ đã khác: "Qua bao năm rèn luyện, tôi đã có thể dần biến những áp lực đó thành động lực."
Sau một năm trải qua chấn thương và tụt hạng, Trịnh Khâm Văn cũng đã nhìn nhận lại giai đoạn sa sút đó. Nếu có thể quay về thời điểm bị chấn thương, cô nói sẽ nhắc nhở bản thân lúc ấy "ăn uống lành mạnh hơn một chút". Cô không giấu rằng có thời gian mình chưa đủ kỷ luật, sau này khi nhìn lại mới nhận ra rằng dù không thể thi đấu, vẫn nên giữ cho mình trạng thái của một vận động viên đỉnh cao.
Giờ đây, từ đáy sâu trở lại sân đấu, Trịnh Khâm Văn không còn muốn đặt cho kết quả một mục tiêu bắt buộc phải hoàn thành.
"Thành tích không phải muốn là có được. Điều tôi có thể làm là mỗi ngày giữ trạng thái tốt nhất, không phụ từng ngày, rồi đối mặt với những thử thách chưa biết, những khó khăn chưa biết."
Bài viết liên quan:
Thứ hạng thế giới của Trịnh Khâm Văn liên tục tụt dốc, bước ngoặt thực sự đến ở Toronto, Canada
Ngày 11/10, sân Kim Cương thuộc Trung tâm Quần vợt Quốc gia Bắc Kinh, gió đêm se lạnh, đèn đuốc sáng rực. Kết thúc bằng một cú ace, Trịnh Khâm Văn trong bộ váy đỏ nằm xuống sân; trước sự chứng kiến của 13.373 khán giả, cô đánh bại nhà vô địch đơn nữ Roland Garros năm nay, hạt giống số 4 Andreeva, trở thành tay vợt Trung Quốc đầu tiên vô địch đơn nữ China Open, và cũng là tay vợt đặc cách đầu tiên đăng quang tại đây. Đây là danh hiệu WTA 1000 đầu tiên trong sự nghiệp của cô, và cô là tay vợt nữ Trung Quốc tiếp theo, sau Lý Na, đứng trên bục cao nhất của một giải WTA 1000. Nhờ chức vô địch này, Trịnh Khâm Văn nhận 1.000 điểm, thứ hạng tạm thời tăng vọt từ vị trí 160 lên 23, trở lại nhóm hạt giống ở các giải Grand Slam.
Từ vị trí 160 thế giới đến được đây, cô mất bốn tháng.
Trịnh Khâm Văn trong trận đấu (Ảnh: Tân Hoa Xã)
Sa sút: Từ số 4 thế giới xuống hạng 160
Quay ngược thời gian về tháng 7/2025. Sau khi bị loại ngay vòng một Wimbledon, Trịnh Khâm Văn viết trên mạng xã hội cá nhân: "Thời gian gần đây, trong lúc tập luyện và thi đấu, tôi liên tục bị cơn đau khuỷu tay phải hành hạ." Qua kiểm tra chuyên môn, cô được chẩn đoán viêm mỏm trên lồi cầu ngoài xương cánh tay phải giai đoạn muộn kèm mảnh xương rời, một mảnh xương kích thước 3 mm × 5 mm chèn ép dây thần kinh. Ngay sau đó, cô phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu khớp khuỷu tay phải tại Thụy Sĩ, loại bỏ thành công mảnh xương chèn ép dây thần kinh. Từ khoảnh khắc ấy, cô tạm biệt sân đấu, bỏ lỡ nhiều giải quan trọng, trong đó có US Open.
Cuối tháng 9, Trịnh Khâm Văn thử tái xuất tại China Open, nhưng thể trạng và phong độ thi đấu chưa hồi phục đồng bộ. Ở vòng ba, cơn đau khuỷu tay bất ngờ tái phát, cô buộc phải bỏ cuộc. Kiểm tra sau trận cho thấy vị trí phẫu thuật bị tích dịch. "Hễ cảm thấy cơn đau tăng lên, tôi sẽ không chọn mạo hiểm, đó là vì sự nghiệp lâu dài hơn của tôi sau này," cô giải thích về sau. Sau đó, cô lần lượt rút khỏi Wuhan Open, giải Ninh Ba và Đại hội Thể thao Toàn quốc lần thứ 15, kết thúc sớm mùa giải 2025. Đầu năm 2026, cô lại tuyên bố rút khỏi Australian Open, trong thông báo rút lui cô nói quyết định này "vô cùng khó khăn", "mong sớm trở lại sân đấu với trạng thái tốt nhất, đón chào một tôi hồi phục trọn vẹn, khỏe mạnh và không sợ hãi."
Chấn thương cộng với việc gián đoạn thi đấu khiến thứ hạng thế giới của Trịnh Khâm Văn liên tục tụt dốc. Ngày 15/6/2026, WTA công bố bảng xếp hạng mới nhất, cô tụt thêm 38 bậc xuống vị trí 160, mức thấp nhất kể từ tháng 1/2022. Từ số 4 thế giới rơi ra ngoài top 100, tên cô biến mất khỏi danh sách hạt giống, muốn dự các giải cấp cao chỉ có thể dựa vào suất đặc cách hoặc đánh từ vòng loại.
Hai tuần trước khi Australian Open năm nay khởi tranh, cô vẫn chưa thể vung vợt đánh bóng bình thường, tốc độ giao bóng chỉ đạt 140 đến 150 km/h. "Tôi thậm chí từng trốn trong nhà vệ sinh để khóc," cô thừa nhận. Cô cũng từng công khai nói việc vội vàng dự China Open là một "quyết định sai lầm": "Điều đó quá vội vàng. Tôi đã không làm theo lời khuyên của bác sĩ, trở lại chơi quần vợt quá sớm, và tôi đã rút ra bài học từ trải nghiệm đó."
Trịnh Khâm Văn vô địch China Open, trở thành nhà vô địch đơn nữ đầu tiên đến từ chính Trung Quốc kể từ khi giải được tổ chức 20 lần (Ảnh: Nhân dân Nhật báo)
Bước ngoặt: Những buổi tập lặng lẽ ở Florida
Bước ngoặt thực sự đến ở Toronto, Canada.
Sau thất bại ở vòng loại giải WTA 1000 Toronto, Trịnh Khâm Văn nghe theo sự sắp xếp của ê-kíp, bỏ giải Cincinnati, sang Florida (Mỹ) tập trung tập luyện. Tại học viện quần vợt IMG ở Florida, cuộc sống của cô gần như chỉ xoay quanh ba điểm "sân tập, phòng gym và giường ngủ". Khoảng thời gian đó, cô không chỉ đối mặt thời tiết nóng bức và cường độ tập luyện cao, mà còn đối mặt thử thách to lớn về mặt tâm lý.
Quan trọng hơn, tâm lý của cô bắt đầu thay đổi. Trịnh Khâm Văn trước đây coi chiến thắng là thứ "không thể thiếu như nước", trận nào cũng phải thắng. Nhưng ở Florida, trước thực tế thứ hạng không còn trong top 10, HLV Pere Riba đã nói với cô một câu thẳng thắn: "Hồi đó tôi xếp hạng 65 thế giới, cô bây giờ còn không bằng tôi." Với một vận động viên từng đứng số 4 thế giới, câu nói ấy như gáo nước lạnh dội tỉnh cô gái vẫn còn mắc kẹt trong thân phận "tay vợt top 10" và vẫn còn kiêu hãnh. Sau này cô nhớ lại: "Tôi đã không còn vốn liếng để phản bác, câu nói đó khiến tôi buông bỏ mọi sự kiêu ngạo."
Thế là cô buông bỏ tư thế của một "cựu tay vợt hàng đầu", không còn phản bác sắp xếp của HLV, dồn toàn bộ sự chú ý trở lại việc mài giũa những kỹ thuật cơ bản nhất: sự gan dạ khi tấn công bằng cú giao bóng thứ hai, sự kiên nhẫn trong những pha đôi công nhiều nhịp, sự tập trung ở những điểm then chốt. Sự buông bỏ ấy không phải là chịu thua, mà là đưa bộ rễ đang lơ lửng giữa không trung cắm sâu trở lại vào lòng đất.
Rời Florida, Trịnh Khâm Văn bắt đầu từ vòng loại US Open. Thắng cả ba trận vòng loại; ở vòng một vòng chính, cô ngược dòng sau ba set trước tài năng trẻ người Nga Lyutova; vòng hai chiến đấu ba set để vượt qua Putintseva; vòng ba gặp nhà vô địch Grand Slam Keys, khi bị dẫn 0-5 ở set quyết định, cô thắng liền 7 game, làm nên cuộc lội ngược dòng chấn động. Vòng bốn đối đầu "khắc tinh" Swiatek – thành tích đối đầu trước đó là 1 thắng 7 thua – cô một lần nữa thắng liền bảy game khi bị dẫn 0-5, cuối cùng thắng 7-5, 6-3, lần thứ ba trong sự nghiệp vào tứ kết US Open. Đi từ vòng loại đến tứ kết, cô trở thành tay vợt vòng loại đầu tiên làm được điều này kể từ Raducanu năm 2021. Thứ hạng thế giới từ ngoài top 100 đã được kéo trở lại khu vực top 60.
Trịnh Khâm Văn thắng 2-0 trước tân vô địch Roland Garros, tay vợt nổi tiếng người Nga Andreeva, giành chức vô địch China Open (Ảnh chụp màn hình CCTV)
Trở lại: Sáu trận thắng liên tiếp tại China Open
Mang theo phong độ đang hồi phục, Trịnh Khâm Văn trở lại Bắc Kinh với suất đặc cách. Đây là suất đặc cách đầu tiên mà China Open năm nay trao, cũng là năm thứ tư liên tiếp cô dự China Open.
Ngay từ vòng một, trận nào cũng là trận đấu khó khăn. Vòng một cô chiến đấu 2 giờ 44 phút, thắng tay vợt đồng hương Thi Hàm sau ba set; vòng hai gặp hạt giống số 15 Kalinskaya, thua set đầu rồi lội ngược dòng; vòng ba gặp hạt giống số 18 Bouzkova, trải qua cuộc giằng co gần ba giờ; vòng bốn gặp Charaeva, lại là ba set. Bốn vòng đầu, cả bốn trận đều kéo dài đủ ba set. Những trận ba set liên tiếp bào mòn thể lực, nhưng cũng không ngừng mài giũa cảm giác thi đấu của cô. "Càng đánh nhiều trận, tôi càng thoải mái, và càng chơi tốt hơn," cô nói.
Ở tứ kết gặp hạt giống số 6 Svitolina, Trịnh Khâm Văn cuối cùng kết thúc trận đấu sau hai set. Tỷ số 6-3, 7-6, cả trận cô tung ra 48 cú ghi điểm trực tiếp. Sau trận, thứ hạng tạm thời của cô nhảy từ vị trí 52 lên 35. Ở bán kết gặp Mertens, cô thắng gọn hai set 7-5, 6-2; dù tỷ lệ giao bóng một thành công chỉ 47%, tỷ lệ giành điểm khi giao bóng một lên tới 88%, cả trận có 8 cú ace. Nhờ chiến thắng này, thứ hạng tạm thời của Trịnh Khâm Văn trở lại vị trí 28, quay lại top 30 thế giới, và một lần nữa trở thành tay vợt đơn nữ Trung Quốc có thứ hạng cao nhất.
Sáu trận thắng liên tiếp. Từ tay vợt đặc cách đến tay vợt dự chung kết, Trịnh Khâm Văn trở thành tay vợt chủ nhà đầu tiên vào chung kết đơn nữ trong lịch sử hai mươi lần tổ chức China Open, viết lại thành tích tốt nhất trong lịch sử của các tay vợt Trung Quốc vốn chỉ dừng bước ở bán kết China Open.
Trịnh Khâm Văn giành chức vô địch China Open (Ảnh chụp màn hình CCTV)
Chung kết: "Grand Slam thứ năm"
Đối thủ trong trận chung kết là Andreeva, nhà vô địch Roland Garros năm nay. Lần đối đầu duy nhất trước đó của hai người là ở tứ kết China Open 2024, khi ấy Trịnh Khâm Văn lội ngược dòng sau ba set. Giờ đây, Andreeva đã từ cô thiếu nữ rơi nước mắt năm nào trưởng thành thành số 4 thế giới, còn Trịnh Khâm Văn thì từng bước leo trở lại từ vị trí 160.
Trước trận, Trịnh Khâm Văn nói: "Phiên bản tốt nhất của tôi không nằm ở quá khứ, mà ở hiện tại, và cả tương lai." Cô thẳng thắn cho biết China Open trong lòng cô giống như "Grand Slam thứ năm". Cô còn nói: "Tôi luôn cảm thấy China Open đối xử với tôi rất tốt, trong lòng tôi nó giống như Grand Slam thứ năm, ở đây tôi thực sự đã dốc hết tất cả."
Set đầu trận chung kết, Trịnh Khâm Văn khởi đầu không thuận lợi, bị break ngay game giao bóng đầu tiên, bị dẫn 0-2. Nhưng cô nhanh chóng break lại ở game thứ ba, gỡ hòa tỷ số. Sau đó hai bên lần lượt giữ game giao bóng, tỷ số thay nhau tăng lên. Game thứ mười then chốt trở thành bước ngoặt của set đầu: Trịnh Khâm Văn dẫn 15-0 rồi mất liền ba điểm, đối mặt hai set point của đối thủ, sau đó lại bị đối thủ ghi điểm bằng cú trái tay, đối mặt set point thứ ba. Ba set point, ba lần rơi vào tuyệt cảnh, cô lần lượt hóa giải tất cả. Ở game thứ mười một, cô thừa thế đẩy mạnh tấn công khi trả giao bóng, giành liền bốn điểm để có cú break quan trọng, lần đầu vươn lên dẫn 6-5. Đến game giao bóng để kết thúc set, cô tiếp tục thể hiện sự áp đảo, lại giành liền bốn điểm, và ngay ở set point đầu tiên đã tung cú ace góc trong, thắng set đầu 7-5. Sang set hai, Trịnh Khâm Văn tiếp tục duy trì cảm giác bóng nóng bỏng từ cuối set một, kiểm soát chắc nhịp độ trận đấu, cuối cùng kết thúc với tỷ số 2-0, giữ chiếc cúp vô địch ở lại Bắc Kinh.
Từ vị trí 160 đến đỉnh cao China Open, từ những buổi tập lặng lẽ ở Florida đến tiếng reo hò khắp sân Kim Cương, con đường Trịnh Khâm Văn đã đi qua không hề bằng phẳng. Cô từng trốn trong nhà vệ sinh để khóc, cũng từng phải đánh từ vòng loại vì thứ hạng lao dốc. Nhưng như chính cô nói, giai đoạn sa sút "không hẳn là điều xấu", con người khi ở đáy sâu dễ nhìn thấy những thiếu sót của bản thân hơn, và trưởng thành qua việc đối mặt với vấn đề. Sức mạnh được tích lũy ấy cuối cùng đã bừng nở trên mặt sân cứng Flushing của US Open, và đơm hoa kết trái trên sân Kim Cương của China Open. Đêm nay, Queen Wen đã trở lại ngôi vương!